Irena Hristov, Author at Europe House - Page 2 of 4

Dhuna mes bashkëmoshatarëve nuk ndalet me heshtje: Punëtori në Europe House Veles

Si duket bullizmi nga këndvështrime të ndryshme? Dhe çfarë ndodh kur ndërrojmë rolet dhe përpiqemi ta shohim situatën nga këndvështrimi i tjetrit?

Me rastin e Ditës Botërore të Shëndetit Mendor, nxënësit e shkollave të mesme në Europe House Veles eksploruan rolet e ndryshme në situatat e bullizmit përmes lojës interaktive “Spectrum of Impact” (Spektri i ndikimit).

Nën drejtimin e psikologëve nga Altera Kognicija, nxënësit e Shkollës së Mesme Gjimnazi “Koço Racin” në Veles analizuan skenarë të ndryshëm. Ata diskutuan rolin e personit që ushtron bullizëm, dhimbjen e personit që e përjeton atë, si dhe përgjegjësinë e atyre që e dëshmojnë.

“Ajo që e bëri këtë takim të veçantë ishte energjia e nxënësve, hapja e tyre dhe gatishmëria për të reflektuar. Ata ishin të gatshëm ta shihnin situatën nga këndvështrimi i tjetrit dhe të kuptonin se pas çdo veprimi qëndron një njeri, ndërsa pas çdo situate në grup qëndrojnë marrëdhënie, ndikime dhe zgjedhje”, theksoi psikologu Ile Mahlijanov.

U drejtuam të rinjve pjesëmarrës një pyetje: “Çfarë fshihet pas bullizmit?” Përgjigjet e tyre të shkurtra na kujtuan se bullizmi nuk është gjithmonë i dukshëm. Pas një shakaje që duket e padëmshme, heshtjes apo një situate ku askush nuk reagon, mund të fshihet dhimbja e dikujt që mbetet pa u vënë re.

Punëtoria rikujtoi se bullizmi nuk është problem vetëm për personin që e përjeton, por edhe një sfidë për të gjithë komunitetin. Heshtja e dëshmitarëve mund ta lejojë bullizmin të vazhdojë, ndërsa një fjalë mbështetëse mund të jetë hapi i parë drejt ndryshimit. Në vend që të qëndrojmë si vëzhgues të heshtur, mund të zgjedhim ta njohim bullizmin, të reagojmë dhe t’u ofrojmë mbështetje atyre që kanë nevojë.

Seria e punëtorive do të vazhdojë edhe në periudhën e ardhshme, duke përfshirë grupe të ndryshme nxënësish dhe organizatash. Këto aktivitete do t’u ofrojnë të rinjve hapësirë për të diskutuar tema të rëndësishme, për të kuptuar më mirë ndjenjat dhe këndvështrimet e të tjerëve, për të nxitur ndryshime pozitive dhe për të kontribuar në parandalimin e bullizmit.

Dhuna mes bashkëmoshatarëve nuk ndalet me heshtje, por me guxim, mirëkuptim, empati dhe solidaritet.

Të barabartë në start, të barabartë në sport: Europe House dhe Women Power Cup në Maratonën e Shkupit

Sporti nuk është vetëm hapësirë për garë, por edhe hapësirë për mundësi të barabarta, vetëbesim dhe gjithëpërfshirje.

Pikërisht me këtë ide, Europe House bashkoi forcat me Women Power Cup dhe iu bashkua edicionit të 22-të të Maratonës Wizz Air të Shkupit, përmes nismës “Vishu me ndryshimin” (“Wear the Change”) – së bashku me gratë dhe vajzat që merren me sport, garojnë, frymëzojnë dhe vazhdimisht i tejkalojnë kufijtë e tyre.

Pjesëmarrja e përbashkët në maratonë ishte pjesë e aktiviteteve me të cilat Europe House shënoi Javën Evropiane të Sportit, e cila filloi më 23 shtator dhe solli një sërë aktivitetesh dhe nismash sportive në mbarë vendin, me mesazhin se sporti është për të gjithë – pavarësisht moshës, gjinisë apo aftësive.

Më shumë se një garë

Për të vrapuar një maratonë nevojiten qëndrueshmëri, disiplinë dhe këmbëngulje. Por të merresh me sport nuk fillon në vijën e startit. Është një mënyrë për të krijuar shprehi të shëndetshme, përkushtim dhe rutinë, si dhe një zgjedhje personale që sporti të bëhet pjesë e përditshmërisë.

Ekipi ynë i Europe House dhe sportistet nga Women Power Cup nga Koçani, përmes pjesëmarrjes së përbashkët në Maratonën e Shkupit, përcollën një mesazh të fuqishëm për gjithëpërfshirje më të madhe dhe barazi gjinore në sport. Donim të inkurajonim sa më shumë vajza dhe gra që ta zbulojnë sportin si hapësirë për zhvillim personal, lidhje me të tjerët dhe arritje të reja.

Women Power Cup solli energjinë e sportit të grave, lëvizjes dhe fuqisë së gruas – në fushën sportive, por edhe në shoqëri. Ndërsa përmes “Wear the Change” – një nismë e Delegacionit të Bashkimit Evropian dhe rrjetit Europe House – krijohet hapësirë për dialog, ide të reja dhe përparim drejt një barazie më të madhe gjinore.

Përmes sportit drejt barazisë

Në ngjarjen më të madhe sportive në vend, këtë vit morën pjesë një numër rekord prej 15.050 garuesish nga 63 vende, në maratonë, gjysmëmaratonë dhe garën stafetë “EU for Sport”. Nga garuesit që e përfunduan maratonën, 77 ishin gra, krahasuar me 518 burra.

Këto shifra tregojnë se gratë në sport ende përballen me sfida, por edhe se çdo pjesëmarrje kontribuon në rritjen e dukshmërisë dhe krijimin e më shumë mundësive.

Sepse në maratonë, ashtu si në çdo disiplinë tjetër sportive, çdo hap ka rëndësi. Dhe përparimi ndodh atëherë kur vendosim të vazhdojmë të ecim përpara.

Përmes nismës së saj gjithëvjetore “Wear the Change” dhe pjesëmarrjes në Maratonën e Shkupit, Europe House edhe një herë theksoi rëndësinë e të qenit aktivë, mbështetjes së grave në sport dhe krijimit të një hapësire ku të gjithë kanë mundësi të marrin pjesë, të garojnë dhe të përparojnë.

Bëhu pjesë. Vazhdo përpara. Vishu me ndryshimin.

GEN Z SPEAKS: Si po e formësojnë të rinjtë gjuhën në epokën digjitale

Gjuha ndryshon vazhdimisht dhe çdo brez i ri sjell fjalët, shprehjet dhe mënyrat e veta të komunikimit. Nga zhargoni dhe memet te mesazhet zanore, shkurtimet dhe përzierja e gjuhëve brenda së njëjtës fjali – a është kjo shenjë e “rënies” së gjuhës, apo dëshmi se ajo është një dukuri e gjallë që zhvillohet vazhdimisht?

Pikërisht kjo pyetje ishte në qendër të GEN Z SPEAKS, një diskutim në panel me studentë, i mbajtur në Europe House Skopje në kuadër të shënimit të Ditës Evropiane të Gjuhëve. Diskutuam se si të rinjtë, nën ndikimin e mediave sociale dhe komunikimit digjital, po e ndryshojnë mënyrën se si flasim, shkruajmë dhe lidhemi me njëri-tjetrin.

Folëm për gjuhën ashtu siç e përdorim në të vërtetë sot – të gjallë, në ndryshim të vazhdueshëm dhe të formësuar nga brezat e rinj.

Nën moderimin e Dr. Aneta Naumoska nga Fakulteti i Filologjisë “Blazhe Koneski” në Shkup, në diskutim morën pjesë katër studentë, secili duke përfaqësuar njërën nga katër gjuhët: Luka Gjosh evski (anglisht), Georgij Vuchikikj (italisht), Angela Naumovska (gjermanisht) dhe Magdalena Stojanovska (frëngjisht). Diskutimi u zhvillua në gjuhën maqedonase, me shembuj autentikë nga të katër gjuhët.

Nga shprehjet që burojnë nga kultura e internetit te fjalët dhe frazat që kalojnë nga hapësirat online në të folurën e përditshme, diskutimi tregoi se komunikimi digjital nuk po ndryshon vetëm mënyrën se si shprehemi, por edhe vetë gjuhët që përdorim.

Në vend që zakonet e reja gjuhësore t’i shohim si shenjë të pakujdesisë ndaj gjuhës, mund t’i kuptojmë edhe si shprehje të krijimtarisë dhe të dëshirës së të rinjve për të komunikuar në mënyrën e tyre. Një nga mesazhet kryesore të GEN Z SPEAKS ishte se komunikimi i mirë nuk ka të bëjë vetëm me njohjen e rregullave, por edhe me kuptimin e kontekstit – të dimë kur t’i ndjekim ato, kur ta përshtatim stilin dhe kur të largohemi qëllimisht prej tyre.

Sepse gjuha nuk është një sistem statik. Ajo jeton, ndryshon dhe zhvillohet së bashku me njerëzit që e flasin.

Babilonia – Gjenerata e Re 2026: Shpallen fituesit e konkursit për përkthimin më të mirë studentor

Me rastin e Ditës Evropiane të Gjuhëve, dje në Europe House Shkup u nda Çmimi “Babilonia – Gjenerata e Re” për përkthimin më të mirë studentor për vitin 2026. Çmimi organizohet nga Delegacioni i Bashkimit Evropian në Maqedoninë e Veriut, në partneritet me Fakultetin e Filologjisë “Blazhe Koneski” – Shkup.

Ceremonia mblodhi një brez të ri përkthyesish të rinj dhe personalitete të shquara nga bota letrare dhe akademike, duke shënuar përmbylljen e konkursit të këtij viti, kushtuar promovimit të përkthimit letrar dhe diversitetit gjuhësor.

Dhe përkthyesja e re më e mirë e vitit 2026 është…

Çmimi i parë iu dha Ivana Jakovovës, për përkthimin nga anglishtja në maqedonisht të tregimit të shkurtër Night in Tunisia nga Neil Jordan. Juria, e përbërë nga përkthyes të afirmuar, profesorë universitarë dhe shkrimtarë, e vlerësoi përkthimin e saj për saktësinë gjuhësore dhe krijimtarinë, si dhe për ruajtjen besnike të shprehjes dhe stilit të autorit.

Çmimin ia dorëzoi ambasadori i Bashkimit Evropian, Michalis Rokas. Ai përfshin një qëndrim studimor për zhvillimin e mëtejshëm profesional të Ivanës në fushën e përkthimit letrar, si dhe botimin e përkthimit fitues në përmbledhjen vjetore të Fakultetit të Filologjisë “Blazhe Koneski”. Ky vlerësim përbën një hap të rëndësishëm në zhvillimin e saj si përkthyese dhe një mundësi për t’i përsosur më tej aftësitë e saj.

Përveç çmimit kryesor, juria ndau edhe dy mirënjohje nderi. Mirënjohja e parë iu dha Marija Nestoroskës, për përkthimin nga italishtja në maqedonisht të tregimit të shkurtër Lo scialle andaluso (Njeriu me syze) nga Elsa Morante. Mirënjohjen ia dorëzoi prof. dr. Vladimir Martinovski, dekan i Fakultetit të Filologjisë “Blazhe Koneski”.

Mirënjohjen e dytë të nderit e ndanë Martin Georgiev dhe Teodor Tasevski, për përkthimet e tyre nga anglishtja në maqedonisht të tregimit të shkurtër Night in Tunisia nga Neil Jordan.

Rezidencë studentore për përkthim letrar në Strugë

Në kuadër të konkursit “Babilonia – Gjenerata e Re”, edhe këtë vit u organizua rezidenca studentore për përkthim letrar, e cila synon avancimin e aftësive përkthyese nën udhëheqjen e mentorëve me përvojë. Nga 23 deri më 25 prill, në Strugë, studentët punuan me Sanja Mihajlovikj Kostadinovska, Eli Pujovska dhe Dusko Krstevski, të cilët, përmes një programi të mirëstrukturuar me punëtori dhe sesione, i ndihmuan të përsosin aspekte të ndryshme të mjeshtërisë së përkthimit.

Rezidenca u ofroi studentëve mundësinë për të zhvilluar aftësitë praktike dhe profesionale jashtë auditorëve universitarë, duke i nxitur të eksplorojnë krijime të reja leksikore, stile rrëfimi dhe kontekste kulturore. Krahas njohurive dhe përvojave të reja, takimet krijuan hapësirë edhe për miqësi të reja dhe mundësi për bashkëpunim në të ardhmen.

Pas përfundimit të rezidencës, pjesëmarrësit morën detyrën të përkthenin një tregim të shkurtër nga njëra prej 24 gjuhëve zyrtare të Bashkimit Evropian, në përputhje me kombinimin e tyre gjuhësor. Tregimi duhej të ishte një vepër që ende nuk ishte përkthyer në gjuhët vendore. Përkthimet e përfunduara u dorëzuan në mënyrë anonime për të konkurruar për Çmimin për Përkthimin më të Mirë Studentor.

Babilonia: Gjuhë të ndryshme, një hapësirë e përbashkët për letërsinë

Konkursi dhe rezidenca studentore “Babilonia – Gjenerata e Re” mbështeten në idetë e bashkëpunimit, ndërveprimit ndërkulturor dhe shkëmbimit letrar. Të frymëzuara nga miti i Kullës së Babilonisë, ku diversiteti gjuhësor paraqitet njëkohësisht si bekim dhe si pengesë për mirëkuptimin, ato theksojnë rolin e përkthimit si urë lidhëse ndërmjet gjuhëve dhe kulturave.

Përmes konkursit, studentët kanë mundësi të përkthejnë vepra letrare që nuk janë përkthyer më parë, duke kontribuar njëkohësisht në ruajtjen dhe pasurimin e trashëgimisë gjuhësore. Në këtë mënyrë, “Babilonia” mbështet përkthyesit e rinj, nxit cilësinë e përkthimit letrar dhe krijon hapësirë që letërsia evropiane të arrijë te një rreth më i gjerë lexuesish.

Edicioni i ri i konkursit “Babilonia – Gjenerata e Re” do të hapet për aplikime në fillim të pranverës së vitit 2027, duke vazhduar mbështetjen për përkthyesit e rinj dhe kontributin e tyre në afrimin e gjuhëve dhe kulturave.

Nga mbetjet organike te energjia e rinovueshme: Një histori suksesi në nivel lokal me mbështetjen e BE-së

Si mund të shndërrohen mbetjet organike në burim të dobishëm dhe si mund të kontribuojnë praktikat e qëndrueshme në mbrojtjen e mjedisit dhe zhvillimin e komunitetit lokal?

Në kuadër të serisë “Eksplorimi i historive të suksesit në nivel lokal” (EU Support – Local Change), të organizuar nga Europe House Tetovë, së bashku me një grup studentësh të ekonomisë së biznesit dhe teknologjisë ushqimore, vizituam fabrikën Vezë Sharri në Trebosh, në rajonin e Pollogut. Gjatë vizitës patëm mundësinë të njiheshim nga afër me procesin e grumbullimit, përpunimit dhe paketimit të vezëve të freskëta, por ajo që na bëri veçanërisht përshtypje ishte mënyra se si mbetjet organike shfrytëzohen për prodhimin e energjisë së rinovueshme.

Në objektet e Elektro Sharri funksionon një central biogazi që prodhon energji elektrike dhe termike. Si centrali i parë i këtij lloji në vend, i realizuar me mbështetjen e Bashkimit Evropian, ai shfrytëzon nënproduktet shtazore dhe mbetjet biologjike për prodhimin e energjisë elektrike, me kapacitet vjetor prej 8 GWh.

Materiali i mbetur nga procesi përdoret për prodhimin e plehut organik. Në këtë mënyrë, mbetjet shndërrohen në burim të dobishëm, ndërsa proceset e prodhimit lidhen me praktika që mundësojnë shfrytëzim më efikas të lëndëve të para dhe uljen e ndikimit në mjedis.

Shembuj të tillë tregojnë se si zgjidhjet inovative dhe investimet në teknologji të qëndrueshme mund të kontribuojnë në menaxhimin më të përgjegjshëm të burimeve dhe zhvillimin e ekonomisë qarkore. Ato sjellin gjithashtu përfitime konkrete për komunitetin dhe krijojnë mundësi për një zhvillim më të gjelbër dhe më të qëndrueshëm.

Përmes serisë “Eksplorimi i historive të suksesit në nivel lokal”, Europe House Tetovë u mundëson studentëve të njihen me projekte dhe iniciativa lokale në rajonin e Pollogut dhe ta lidhin njohurinë akademike me praktikën. Vizitat nxjerrin në pah se si inovacioni dhe zgjidhjet e qëndrueshme mund të sjellin ndryshime pozitive në nivel lokal, edhe përmes mbështetjes së Bashkimit Evropian.

Nata Evropiane e Studiuesve 2026: Nga robotika te botanika – Shkenca i hapi dyert për të gjithë

Nga robotika, inteligjenca artificiale dhe burimet e ripërtëritshme të energjisë, deri te astronomia, botanika dhe eksperimentet shkencore, Nata Evropiane e Studiuesve 2026, e mbajtur më 25 shtator, ofroi mbi 85 aktivitete interaktive, duke i shndërruar Shkupin, Manastirin, Shtipin, Ohërin dhe qytete të tjera në hapësira eksplorimi, mësimi dhe zbulimi.

Nata Evropiane e Studiuesve është pjesë e një nisme evropiane që e afron shkencën me publikun, duke krijuar mundësi për takime të drejtpërdrejta me studiuesit dhe për njohjen nga afër me punën e tyre. Këtë vit, përmes punëtorive, demonstrimeve shkencore, ekspozitave, ligjëratave publike, vizitave në laboratorë dhe lojërave interaktive, vizitorët patën mundësinë të bëjnë pyetje, të eksperimentojnë dhe të zbulojnë se si kërkimet shkencore ndikojnë në jetën e përditshme.

Në mbështetje të kësaj nisme u përfshi edhe rrjeti i Europe House, i cili përmes qendrave të tij në mbarë vendin krijoi mundësi shtesë që të rinjtë dhe publiku i gjerë të zbulojnë botën e shkencës dhe ta përjetojnë atë në një mënyrë ndryshe, më interaktive.

Aktivitetet u realizuan në kuadër të projektit CHOOSE SCIENCE – „Zgjidh shkencën! Ndërtimi i shoqërisë përmes kërkimit dhe inovacionit“, i mbështetur nga Bashkimi Evropian përmes programit „Horizont Evropa“ dhe veprimeve „Marie Skłodowska-Curie“ (MSCA). Projekti koordinohet nga Universiteti „Shën Kirili dhe Metodi“ në Shkup (UKIM), ndërsa në të janë përfshirë edhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Maqedonisë (MANU), Universiteti „Shën Klimenti i Ohrit“ – Manastir (UKLO), Universiteti „Goce Dellçev“ – Shtip (UGD), Shoqata Ekologjike e Maqedonisë (MED), së bashku me partnerë të tjerë.

Shkupi: Nga robotika dhe inteligjenca artificiale te botanika dhe astronomia

Në Shkup, fakultetet e UKIM-it hapën laboratorët dhe klasat e tyre për vizitorët, duke u ofruar mundësinë të hedhin një vështrim në botën e kërkimeve bashkëkohore.

Në Kampusin Teknik, Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike prezantoi mundësitë e mekatronikës, robotikës industriale, automatizimit dhe inxhinierisë së prodhimit. Përmes punëtorive dhe demonstrimeve, vizitorët u njohën edhe me dizajnin industrial, automjetet motorike, materialet inxhinierike dhe teknologjitë e saldimit. Ekspozita Project Hub vuri në pah projektet e studentëve dhe zgjidhjet kreative inxhinierike, ndërsa Këndi i BE-së prezantoi mbështetjen evropiane për shkencën dhe inovacionin në fushën e inxhinierisë.

Fakulteti i Elektroteknikës dhe Teknologjive të Informacionit (FEIT) e afroi shkencën e energjetikës dhe teknologjitë moderne digjitale me publikun. Ndër temat e trajtuara ishin prodhimi i energjisë elektrike nga burimet e ripërtëritshme, teknologjitë Power-to-X, mësimi makinerik dhe arkitekturat kompjuterike. Në Fakultetin e Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë (FINKI), fokusi u vu te transformimi digjital, inteligjenca artificiale dhe siguria kibernetike, përmes një diskutimi në panel dhe prezantimeve kushtuar projekteve kërkimore dhe inovative.

Vizitorët kureshtarë patën mundësi të eksplorojnë edhe shkencat natyrore. Fakulteti i Shkencave Natyrore dhe Matematikës (PMF) mundësoi vizita në Kopshtin Botanik, Laboratorin e Matematikës Kreative dhe Observatorin Sizmologjik, si dhe njohjen me platformat gjeohapësinore Google Maps, Google Earth Pro dhe QGIS. Shkenca e të dhënave dhe zbatimi i saj në botën e biznesit u prezantuan përmes punëtorisë interaktive të Fakultetit Ekonomik, me titull „Çrregullimet mund të jenë argëtuese – Zbulo çfarë fshehin numrat përmes analizës së biznesit“.

Manastiri: Shkenca përmes kohës, artit dhe qiellit me yje

Manastiri ishte një nga qendrat kryesore të edicionit të sivjetshëm, me një program të pasur të organizuar nga Universiteti „Shën Klimenti i Ohrit“ (UKLO), në bashkëpunim me COLORS. Aktivitetet nisën më 24 shtator në Bliss Mall, ku vizitorët morën pjesë në një gjueti shkencore të thesarit. Gjithashtu, rreth 40 nxënës të shkollave të mesme dhe mentorët e tyre u pajisën me certifikata për punimet e realizuara me temën „Metamorfoza“, në kuadër të konkursit „Rrënjë dhe krahë“.

Ngjarja qendrore u mbajt më 25 shtator në Bibliotekën Universitare „Shën Klimenti i Ohrit“ në Manastir. Një vend të veçantë në program zuri homazhi kushtuar Dr. Anastas Kocarevit, shkencëtar maqedonas dhe pionier i radiologjisë dhe onkologjisë, i njohur edhe për bashkëpunimin me Marie Curie. Rikujtimi i trashëgimisë së tij shkencore ishte një mundësi për të vënë në pah rëndësinë e studiuesve, zbulimet e të cilëve hapin rrugën për brezat e rinj.

Edhe Europe House Bitola iu bashkua programit, duke i ftuar vizitorët ta zbulojnë universin nga një këndvështrim tjetër. Përmes vëzhgimit me teleskop, pjesëmarrësit patën mundësinë të mësojnë se si astronomët studiojnë trupat qiellorë, kryejnë matje të sakta dhe zbulojnë botë të largëta. Një takim me qiellin e mbushur me yje mjaftoi për të nxitur pyetje të reja dhe për të zgjuar interesimin për astronominë.

Shtipi: Laboratorë të hapur dhe shkencë nën yje

Në Shtip, Universiteti „Goce Dellçev“ hapi laboratorët e tij për nxënësit e shkollave të mesme dhe të gjithë qytetarët e interesuar. Vizitorët patën mundësinë të njihen me punën kërkimore dhe, përmes prezantimeve të profesorëve universitarë, të mësojnë më shumë për fusha të ndryshme shkencore.

Programi përfshiu edhe debate dhe ligjërata profesionale, ndërsa përfundoi me ngjarjen multimediale „Arti dhe shkenca nën yje“, e mbajtur në Sallën Sportive „Jordan Mijalkov“. Ndërthurja e shkencës me artin ofroi një mënyrë tjetër për ta përjetuar kërkimin shkencor, duke dëshmuar se edhe kreativiteti mund të nxisë kureshtjen.

Ohri: Konferenca shkencore, punëtori, vëzhgime laboratorike dhe eksperimente

Në Ohër, Nata Evropiane e Studiuesve u shënua edhe me konferenca shkencore dhe punëtori interaktive. Më 25 dhe 26 shtator u mbajtën konferencat e Shoqatës së Kimistëve dhe Teknologëve të Maqedonisë, si dhe të Shoqatës së Fizikanëve të Maqedonisë, të cilat përfshinë një sesion të hapur me postera, demonstrime eksperimentale dhe aktivitete interaktive për nxënësit. Ndërkaq, në Institutin Hidrobiologjik, punëtoria „Organizmat e gjallë dhe mjedisi i tyre“ u mundësoi pjesëmarrësve të eksplorojnë botën e habitateve ujore përmes aktiviteteve laboratorike dhe vëzhgimeve me mikroskop, duke zbuluar se si kushtet në ujë ndikojnë te organizmat e gjallë dhe përshtatja e tyre me mjedisin.

Veles: Kur shkenca bëhet një mister për t’u zgjidhur

Në Europe House Veles, me rastin e Natës Evropiane të Studiuesve, shkenca u shndërrua në një hetim të vërtetë. Tre ekipe, tre mistere shkencore dhe një mision: të zbulojmë se çfarë kishte ndodhur në të vërtetë.

Në bashkëpunim me Shkollën e Mesme “Shën Kirili dhe Metodi” – Negotinë, studiuesit e rinj analizuan prova, zhvilluan eksperimente në kimi, biologji dhe fizikë, lidhën të dhënat dhe, hap pas hapi, arritën te zgjidhja përfundimtare.

Në këtë hetim të pazakontë shkencor, mësuesit morën rolin e mentorëve, duke i udhëhequr studiuesit e rinj gjatë eksperimenteve dhe duke nxitur kureshtjen, punën në ekip dhe dëshirën e tyre për të eksploruar.

Strumica: Shkenca si lojë dhe sfidë ekipore

Edhe Europe House Strumica iu bashkua Natës Evropiane të Studiuesve, duke organizuar një shëtitore shkencore në bashkëpunim me shkollat fillore dhe të mesme të Strumicës. Stacionet shkencore u prezantuan nga nxënësit e shkollave të mesme dhe mentorët e tyre, të cilët, përmes eksperimenteve, u mundësuan vizitorëve të shohin nga afër se si funksionojnë parimet shkencore në praktikë.

Për ata që kërkonin një sfidë shtesë, u organizua edhe Escape Room: „Laboratori i shkencëtarit të çmendur“. Të ndarë në ekipe, shkencëtarët e rinj vunë në provë logjikën, shpejtësinë dhe aftësitë e tyre për bashkëpunim, duke u përpjekur të zgjidhnin enigmat dhe të dilnin nga laboratori.

Shkenca është për të gjithë

Nga hapat e parë në botën e robotikës deri te vëzhgimi i yjeve të largët, Nata Evropiane e Studiuesve dëshmoi se shkenca nuk njeh kufij moshe, njohurish apo profesioni. Ajo është një hapësirë për pyetje, eksperimente, shkëmbim idesh dhe zbulimin e gjërave që deri dje mund të na dukeshin të paarritshme.

Me aktivitete falas dhe të hapura për të gjithë, ngjarja u ofroi nxënësve, prindërve, mësimdhënësve, studiuesve dhe sipërmarrësve mundësinë të njihen me shkencën në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe argëtuese. Njëkohësisht, përmes rikujtimit të trashëgimisë shkencore dhe prezantimit të kërkimeve bashkëkohore, u përcoll një mesazh i fuqishëm për rëndësinë e shkencës në ndërtimin e shoqërisë.

Sepse shkenca nuk është vetëm diçka që e mësojmë nga librat shkollorë – ajo është diçka që e eksplorojmë, e përjetojmë dhe e ndajmë me të tjerët. Dhe çdo zbulim i ri fillon me kureshtje dhe me një pyetje të vetme.

 

Mbill shpresë: Një kopsht gjithëpërfshirës në Koçan, simbol i solidaritetit dhe kujdesit për njëri-tjetrin

Në Koçan mbollëm më shumë se lule. Krijuam një hapësirë të re për shoqërim, bashkim dhe kujdes, ku çdo bimë përcjell një mesazh pranimi, barazie dhe respekti.

Në kuadër të nismës Mbill shpresë (Planting Hope), Europe House Strumica, në partneritet me ZOI Koçan, bashkoi nxënësit e Shkollës Fillore “Nikolla Karev” dhe personat me aftësi të kufizuara, anëtarë të ZOI-t, në një punëtori gjithëpërfshirëse mjedisore. Së bashku mbollëm lule dhe gjelbërim në oborrin e shkollës, ndërsa vazot i zbukuruam me mesazhe miqësie, shprese, barazie dhe respekti të ndërsjellë.

Kështu lindi Kopshti i Gjithëpërfshirjes – një kënd i vogël i gjelbër që do të rritet së bashku me komunitetin dhe do të na kujtojë se çdo njeri meriton mbështetje, mundësi të barabarta dhe hapësirë për t’u zhvilluar dhe për të kontribuar. Çdo bimë e mbjellë u bë simbol i solidaritetit, vlerave të përbashkëta dhe dashurisë.

Mbill shpresë është pjesë e nismës Green Up, e cila nxit ndërgjegjësimin mjedisor dhe krijimin e komuniteteve më të bukura e më të gjelbra përmes hapave të vegjël, por domethënës. Sepse ndryshimi nuk fillon vetëm me atë që mbjellim, por edhe me mënyrën se si kujdesemi për njëri-tjetrin.

“Me ëmbëlsirë në Dvorçe”: Nga recetat e gjysheve te duart e të rinjve – breza të ndryshëm, të njëjtat shije të njohura

Kumbulla, fiq, ftonj dhe receta familjare që kalojnë brez pas brezi – ëmbëlsira tradicionale e përgatitur nga frutat është shumë më tepër se një shije që na rikthen në fëmijëri. Ajo është pjesë e traditës dhe mikpritjes sonë, një gjest i vogël kujdesi për çdo mysafir që hyn në shtëpinë tonë.

Pikërisht këtë traditë e sollëm në jetë në Dvorçen e Europe House Veles, ku recetat e gjysheve kaluan në duart e brezit të ri. Së bashku me nxënësit e SHMQ “Kole Nedellkovski” – Veles, përgatitëm 100 kavanoza me ëmbëlsirë shtëpie, duke kujtuar se recetat më të bukura nuk përcillen vetëm përmes masave të sakta, por edhe përmes përgatitjes së përbashkët, përvojës së brezave më të vjetër dhe sekreteve të vogla që mësohen duke ndihmuar në kuzhinë.

Por secili kavanoz mori edhe historinë e vet. Nxënësit e Shkollës së Mesme Komunale Ekonomike “Jovçe Tesllikov” morën përsipër detyrën krijuese për të hartuar një etiketë origjinale për ëmbëlsirën. Nga ideja fillestare dhe përzgjedhja e elementeve vizuale deri te dizajni përfundimtar, krijimtaria e tyre u bë pjesë e secilit prej 100 kavanozëve.

Me një degustim në shoqërinë e më të afërmve dhe nën tingujt e Hot Jazz Orchestra, Dvorçja u shndërrua në një vend takimi për breza të ndryshëm, shije të njohura dhe ide krijuese.

“Me ëmbëlsirë në Dvorçe” na kujtoi edhe një herë se tradita nuk është vetëm diçka që trashëgojmë, por edhe diçka që krijojmë dhe kultivojmë së bashku. Dhe mënyra më e bukur për ta ruajtur është pikërisht duke e ndarë me të tjerët.

 

Kafe me ambasadorët në Strumicë – dialog për bujqësinë, zhvillimin rural dhe të ardhmen evropiane

Dje, në Europe House Strumicë, u mbajt edicioni i radhës i “Kafe me Ambasadorët”, i cili këtë herë iu kushtua temës “Bujqësia dhe zhvillimi rural”, me pjesëmarrjen e ambasadores së Republikës Federale të Gjermanisë, Sh.S. Petra Dreksler, dhe ambasadores së Mbretërisë së Holandës, Sh.S. Ozlem Xhanel.

Së bashku me bujqit, përfaqësuesit e sektorit akademik dhe të organizatave joqeveritare nga rajoni, ngjarja hapi një diskutim mbi rëndësinë e bujqësisë në ekonomitë moderne evropiane, përvojat e Gjermanisë dhe Holandës, si dhe mundësitë që integrimi evropian sjell për bujqit dhe zonat rurale në Maqedoninë e Veriut.

Strumica, si një nga rajonet më të rëndësishme bujqësore në vend, është një vend i natyrshëm për të zhvilluar një diskutim mbi një sektor që nuk përfaqëson vetëm një veprimtari ekonomike, por është gjithashtu një pjesë e rëndësishme e identitetit lokal, traditës dhe jetës së përditshme.

Në kuadër të diskutimit, vëmendje e veçantë iu kushtua Politikës së Përbashkët Bujqësore të Bashkimit Evropian (CAP) dhe rëndësisë së saj praktike për bujqit. U diskutua se si politikat evropiane bujqësore ndikojnë në prodhimin, mbështetjen për bujqit, standardet mjedisore dhe zhvillimin e komuniteteve rurale, si dhe çfarë do të nënkuptonte përfshirja në këtë sistem për prodhuesit e vegjël dhe të mesëm bujqësorë në Maqedoninë e Veriut.

Ambasadoret ndanë përvojat e Gjermanisë dhe Holandës në përballjen me një nga sfidat më të mëdha të bujqësisë moderne: si të ruhet produktiviteti i lartë, duke mbrojtur njëkohësisht tokën, ujin, biodiversitetin dhe mjedisin.

Diskutimi përfshiu gjithashtu sfidat që lidhen me bujqësinë e qëndrueshme, ndryshimet klimatike dhe nevojën për t’u përshtatur me kushtet e reja, pa ulur konkurrueshmërinë. Inovacionet dhe e ardhmja e bujqësisë gjithashtu zunë një vend të rëndësishëm në diskutim. U shqyrtuan përvojat me bujqësinë precize, teknologjitë e serrave, digjitalizimin, kërkimin shkencor dhe kooperativat bujqësore, si modele që mund të kontribuojnë në rritjen e efikasitetit dhe në një prodhim më të qëndrueshëm.

Vëmendje e veçantë iu kushtua edhe potencialit të rajonit të Strumicës, i cili disponon tokë pjellore, një traditë të fuqishme në prodhimin e perimeve dhe një pozicion të favorshëm ndaj tregjeve rajonale. Gjatë diskutimit u theksua rëndësia që këto avantazhe të zhvillohen më tej përmes më shumë njohurive, teknologjive, bashkëpunimit dhe qasjes në mundësitë evropiane për zhvillim.

Përmes përvojave të Gjermanisë dhe Holandës, pjesëmarrësit patën mundësinë të dëgjojnë se si politikat evropiane zbatohen në praktikë dhe çfarë mundësish, ndryshimesh dhe përgjegjësish ato sjellin për bujqit dhe komunitetet rurale. Ngjarja përfundoi me një diskutim mbi të ardhmen e bujqësisë në vend, përmes zbatimit të inovacioneve, praktikave të qëndrueshme, organizimit më të mirë dhe shfrytëzimit të instrumenteve evropiane të mbështetjes.

“Kafe me Ambasadorët” është pjesë e aktiviteteve të Europe House, të orientuara drejt krijimit të hapësirës për dialog mbi politikat, përvojat dhe vlerat evropiane dhe rëndësinë e tyre praktike për qytetarët dhe komunitetet lokale në mbarë Maqedoninë e Veriut.

Subscribe To our newsletter!