Irena Hristov, Author at Europe House

Author: Irena Hristov

Vish ndryshimin – platformë gjithëvjetore për barazinë gjinore

Posted on by Irena Hristov

Çdo e treta grua në Maqedoninë e Veriut mbi moshën 15 vjeç ka përjetuar ngacmim ose dhunë. Vendi ka një nga normat më të larta të femicidit në Evropë. Gratë fitojnë 12% më pak se burrat dhe kryejnë 72,5% të punës së papaguar dhe të kujdesit në familje.

Pas këtyre shifrave fshihet një realitet me të cilin jetojmë çdo ditë dhe ndaj të cilit pothuajse nuk reagojmë. Një grua që ka lënë punën në të cilën ishte e suksesshme, sepse kujdesi në shtëpi, si parazgjedhje, konsiderohet përgjegjësi e saj. Një denoncim për kërcënime që është bërë, por që nuk ka çuar askund. Një dhomë ku merren vendime, pa praninë e asnjë gruaje. Asgjë nga këto nuk duhet të kalojë pa u vënë re. Asnjëherë.

Pikërisht për këtë arsye, “Team Europe” (ambasadat e vendeve anëtare të BE-së) dhe Delegacioni i BE-së nisën fushatën “Vish ndryshimin”. Nuk bëhet fjalë për një tjetër aktivitet për shënimin e Ditës Ndërkombëtare të Gruas, por për një fushatë që zhvillohet gjatë gjithë vitit, në mbarë vendin — nga marsi deri në 16 Ditët e Aktivizmit në nëntor.

E shoqëruar nga shprehja e veçantë artistike e ilustrueses së njohur vendase Ruki Çuki, fushata udhëton nga qyteti në qytet: Shkup, Veles, Tetovë, Strugë, Manastir, Strumicë. Në çdo qytet, ambasadorët e vendeve anëtare të BE-së ulen në të njëjtën tryezë me organizatat e shoqërisë civile, përfaqësuesit e komunave dhe organet e zbatimit të ligjit, për të hapur diskutime mbi shtatë tema komplekse, të përshtatura me kontekstin lokal:

Kush e paguan faturën

Mburoja e thyer

Karrigia bosh

Pacientja e padukshme

Turni pa fund

Të korrat pa emrin e saj

Kush e programon të ardhmen

Barazia nuk vendoset vetëm në kuadër të institucioneve. Ajo përcaktohet edhe nga ajo se kush punësohet dhe kush avancon në karrierë, nëse një grua gjatë një interviste pune pyetet nëse planifikon të ketë fëmijë, dhe cili prind qëndron në shtëpi kur fëmija është i sëmurë. Kush flet në një takim dhe kush ndërpritet vazhdimisht. Por edhe nga ajo se çfarë ndodh kur një grua thotë se dikush po e kërcënon dhe nëse dikush e merr këtë seriozisht.

Ligji mbulon një pjesë të kësaj. Për pjesën tjetër jemi përgjegjës të gjithë ne.

Kur ligji nuk zbatohet, pyeteni institucionin pse dhe raportojeni këtë. Mos e trajtoni dhunën në familje si çështje private.

Vishni ndryshimin aty ku jeni. Në shtëpi, në punë, në dhomën ku merren vendimet.

Linqet:

Shkup, mars – Kush e paguan faturën: Kostoja e pabarazisë

Veles, prill – Mburoja e thyer: Dhuna me bazë gjinore dhe mbrojtja institucionale

Tetovë, korrik – Karrigia bosh: Gratë në politikë

Strugë, korrik – Kush e paguan faturën: Kostoja e pabarazisë

Një histori për tokën, kujtesën dhe bashkësinë: filmi “Toka” shfaqet premierë në Prilep dhe Manastir

Posted on by Irena Hristov

Me mbështetjen e Europe House Bitola dhe në bashkëpunim me Atrium, filmi pjesëmarrës “Toka”, i krijuar përmes një procesi kolektiv autorësie, u shfaq premierë para publikut në Manastir dhe Prilep. Shfaqjet u mbajtën në Skenën e Gurit në Prilep më 26 gusht dhe në platformën e vogël para Shtëpisë së Oficerëve në Manastir më 27 gusht, duke u ofruar të pranishmëve një përvojë ndryshe kinematografike.

Filmi na fton të reflektojmë mbi tokën – si koncept, simbol dhe hapësirë përtej një kohe të përcaktuar qartë – por edhe mbi njeriun si pjesë kalimtare e vazhdimësisë së saj.

Pas shfaqjeve u zhvilluan biseda të hapura dhe frymëzuese mes kolektivit që qëndron pas filmit dhe publikut. Diskutimi u përqendrua te idetë dhe konceptet që formësuan procesin krijues, mënyra se si u realizua filmi, si dhe historitë dhe vendimet që qëndrojnë pas asaj që shohim në ekran. U hapën gjithashtu pyetje që burojnë nga vetë filmi – nga skenat dhe veprimet e personazheve deri te mënyra se si gjuha vizuale ndërton rrëfimin.

Për filmin

Një copë tokë e trashëguar dhe e shterur mbart kujtesën e heshtur të pesë grave, të cilat prej vitesh kthehen për të gërmuar, për të ngrënë dhe për t’u larguar, duke përsëritur një ritual që e ka humbur kuptimin shumë kohë më parë, por jo formën.

Rutina prishet kur njëra prej tyre shet pjesën e saj të pronës, duke besuar se në këtë mënyrë po çlirohet, ndërsa në të vërtetë po lëviz në heshtje themelin mbi të cilin mbështetet bashkësia e tyre.

Ekipi krijues

Në role: Jasna Vesiq, Tatjana Jovanovska, Hristina Srbinoska, Sofija Kutleshova, Ana Tambura

Asistentë në set: Andrea Grozdanovska dhe Mihail Spasevski

Regjia dhe montazhi: Ivana Mirçevska
Skenari: Kalija Kiselçiqki
Kamera: Istok Çapovski
Animacioni: Ivana Mirçevska
Dizajni i zërit: Marko Rikaloski
Producent: Dino Çupevski

Tri vende, një mal: “Ballkani pa kufij” bashkon sërish alpinistët në Belasicë

Posted on by Irena Hristov

Dashamirësit e alpinizmit nga Maqedonia e Veriut, Bullgaria dhe Greqia u mblodhën sërish në malin Belasicë, pranë majes Tumba (Trekufiri), për edicioni e 26-të të tubimit tradicional ndërkombëtar të alpinizmit “Ballkani pa kufij”, organizuar nga Klubi Alpinistik “Entuziast” nga Strumica.

Si çdo vit, pjesëmarrësit u ngjitën së bashku drejt majes Tumba, në lartësinë 1.881 metra mbi nivelin e detit – një vend ku takohen kufijtë e tri shteteve fqinje. Me simbolikën e saj të veçantë, maja na kujton se natyra dhe sporti mund të krijojnë hapësira për takime, shkëmbim dhe bashkëpunim, pavarësisht kufijve.

Ngjitja e përbashkët, koha e kaluar së bashku dhe momentet në natyrë treguan edhe një herë se malet nuk na ndajnë – ato na bashkojnë.

Europe House Strumica ishte e kënaqur të mbështeste këtë aktivitet, i cili prej më shumë se dy dekadash promovon alpinizmin dhe miqësinë, krijon mundësi për takime të reja dhe afron njerëzit nga i gjithë rajoni.

Në gjurmët e ngjalës me kajak – një tjetër aventurë verore në Drinin e Zi

Posted on by Irena Hristov

Sot, Drini i Zi dhe Liqeni i Globoçicës ishin rruga jonë, ndërsa kajaku ishte mënyra ideale për t’i përjetuar nga një këndvështrim krejtësisht tjetër.

Me rastin e Ditës Botërore të Aftësive të të Rinjve, së bashku me Klubin Sportiv Solaris Strugë, organizuam turin “Rruga e ngjalës”, me të cilin synuam të tregojmë se Drini i Zi dhe Liqeni i Globoçicës nuk janë vetëm pjesë e një peizazhi të mrekullueshëm, por edhe hapësira që mund të na bashkojnë, të na frymëzojnë për përvoja të reja dhe të na ofrojnë një mënyrë tjetër për të zbuluar natyrën përreth Strugës.

Duke ndjekur rrugëtimin simbolik të ngjalës evropiane, pjesëmarrësit patën mundësinë të mësojnë bazat e kajakimit nën udhëheqjen e instruktorëve profesionistë, të fitojnë aftësi praktike për lëvizje të sigurt në ujë dhe të njohin nga afër pasurinë natyrore të Drinit të Zi.

“Rruga e ngjalës” ishte gjithashtu një mundësi për të zbuluar vlerën e ekosistemeve lokale, për të mësuar më shumë rreth biodiversitetit që e bën këtë rajon unik dhe për të kujtuar se mbrojtja e natyrës fillon me njohjen dhe përvojën e drejtpërdrejtë të saj.

Kur natyrën dhe hapësirat publike i përdorim në mënyrë krijuese dhe të përgjegjshme, mundësitë janë vërtet të pafundme.

Nga kujdesi për veten te pjesëmarrja aktive në komunitet: Dita Ndërkombëtare e Rinisë në Krivogashtan dhe Prilep

Posted on by Irena Hristov

Europe House Bitola shënoi Ditën Ndërkombëtare të Rinisë me dy aktivitete të ndryshme, në dy lokacione të ndryshme, por me një qëllim të përbashkët – të krijojë mundësi që të rinjtë të ndihen mirë me veten, të lidhen me të tjerët dhe të dinë se zëri i tyre ka rëndësi.

Në bashkëpunim me Urban Nest, në Qendrën Rinore në Krivogashtan u mbajt punëtoria për shëndetin mendor “Mes mendimit dhe ndjenjës”, e udhëhequr nga Marija Axhioska Dunimaglloski, psikologe e licencuar dhe themeluese e Qendrës Psikologjike “Rritje dhe Zhvillim”. Punëtoria krijoi një hapësirë ku të rinjtë mund të flisnin për botën e tyre të brendshme dhe të eksploronin mënyra praktike për të arritur një mendje më të qetë, për të rregulluar më mirë emocionet dhe për të ndërtuar një marrëdhënie më të shëndetshme me veten.

Nga kujdesi për mirëqenien e tyre te pjesëmarrja aktive në komunitet, shënimi i Ditës së Rinisë vazhdoi në Prilep, ku Europe House Bitola mbështeti Këshillin Lokal Rinor Prilep në organizimin e pjesës formale dhe joformale të aktivitetit.

Përmes një panel-diskutimi të moderuar, të rinjtë patën mundësinë të mësojnë më shumë për iniciativat lokale rinore, të shkëmbejnë ide dhe përvoja, si dhe të marrin pjesë drejtpërdrejt në bisedat për çështjet që kanë rëndësi për ta.

Pas diskutimit, mbrëmja vazhdoi në një atmosferë më të relaksuar, me ping-pong, shoqërim dhe një set DJ nga Emily Nas.

Të dy aktivitetet treguan edhe një herë se të rinjtë kanë nevojë për mundësi të ndryshme, por njësoj të rëndësishme – për bisedë dhe reflektim mbi veten, për shoqërim dhe argëtim, por edhe për pjesëmarrje aktive dhe kontribut në komunitetet e tyre.

Kjo është arsyeja pse jemi këtu – për të ndihmuar në ndërtimin e komuniteteve ku çdo i ri mund të ndihet i lidhur, i mbështetur dhe i lirë të zhvillojë dhe të realizojë potencialin e tij.

Healing Hike – Një hap më pranë natyrës dhe trashëgimisë së Malit Sharr

Posted on by Irena Hristov

Një ditë në Malin Sharr që ishte shumë më tepër se një shëtitje malore.

Nga Guri i Sidollit, përmes stanëve në Shipkovicë, e deri te Guri i Lopëve, Healing Hike na dha mundësinë të largohemi për pak nga zhurma e qytetit, të ngadalësojmë ritmin dhe të rilidhemi me natyrën, komunitetin lokal dhe trashëgiminë e pasur të Malit Sharr.

Ecja jonë filloi te Guri i Sidollit, ndërsa shtegu vazhdoi drejt stanëve në Shipkovicë. Atje, udhërrëfyesi dhe profesori lokal Nexhbedin Haliti ndau me ne histori dhe informacione interesante për historinë, traditën dhe rëndësinë e stanëve, si dhe për kopshtin botanik.

Më pas, shtegu vazhdoi drejt Gurit të Lopëve, ndërsa çdo hap hapte një pamje të re të malit dhe peizazhit të tij.

Por Healing Hike nuk ishte vetëm për të përshkuar një shteg. Ishte për lidhjen – me natyrën, me historitë lokale dhe me njerëzit përreth nesh. Për ato momente kur ndalemi, shikojmë përreth dhe e përjetojmë një vend përmes të gjitha shtresave të tij – natyrore, kulturore dhe njerëzore.

Pikërisht përmes përvojave të tilla ndërtojmë dhe kultivojmë vlerat që na bashkojnë: bashkësinë, kujdesin për natyrën dhe respektin për trashëgiminë kulturore.

Sepse ndonjëherë, për t’u rilidhur me veten, mjafton të bëjmë disa hapa më pranë natyrës.

Healing Hike u organizua nga Europe House Tetovo, UNSHMT dhe Klubi Alpinistik i Tetovës, me mbështetjen e Komunës së Tetovës.

RAVEL: Unravel nga Herzel – Një këndvështrim bashkëkohor mbi muzikën e Ravelit në Strugë

Posted on by Irena Hristov

Çfarë ndodh kur muzika e Maurice Ravelit shihet përmes këndvështrimit të një artisti të përkushtuar ndaj muzikës elektronike bashkëkohore?

Pikërisht një përvojë të tillë solli Aleksandar Grozdanovski – Herzel, i cili në Parkun e Poezisë në Strugë prezantoi “RAVEL: Unravel” – një performancë muzikore e veçantë që e solli veprën e një prej kompozitorëve më me ndikim të shekullit XX në një kontekst bashkëkohor.

Për më shumë se një shekull, muzika e Ravelit ka kapërcyer kufijtë tradicionalë të muzikës klasike. E njohur për saktësinë, gamën e pasur tingullore dhe idetë e guximshme, vepra e tij vazhdon të frymëzojë muzikantë nga zhanre të ndryshme në mbarë botën. Pikërisht këto veçori shërbyen si pikënisje për qasjen e re të Herzel ndaj muzikës së Ravelit.

“RAVEL: Unravel” nuk ishte as koncert klasik, as set elektronik. Duke ndërthurur kompozimin e Ravelit me produksionin elektronik bashkëkohor, Herzel krijoi një përvojë të re muzikore, duke i ofruar publikut një mënyrë tjetër për ta dëgjuar dhe përjetuar muzikën e Ravelit.

Veprimtaria u organizua në bashkëpunim me Drim Short Film Festival dhe u mbështet nga Instituti Francez në Shkup, Agence Consulaire de France në Manastir dhe Konsullja e Nderit Kaliopa Stilinoviq, si dhe Alliance Française de Bitola.

Performanca është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për t’ua afruar trashëgiminë kulturore franceze audiencave të reja përmes formave bashkëkohore artistike – duke i dhënë muzikës së krijuar më shumë se një shekull më parë mundësinë të tingëllojë sërish në një mënyrë të freskët dhe të papritur.

Nga një bluzë e vjetër në një histori të re: “Wear Your Art” sjell së bashku kreativitetin dhe qëndrueshmërinë

Posted on by Irena Hristov

Po sikur një bluzë e vjetër të shndërrohej në një kanavacë për një histori të re?

Kjo ishte ideja në qendër të punëtorisë kreative pop-up “Wear Your Art”, organizuar nga Europe House Strumica në bashkëpunim me Gnezdo nga Koçani, Tomislav dhe Simon. Gjatë punëtorisë, bluzat e vjetra morën një jetë të re – në vend që të përfundonin si mbetje, ato u shndërruan në veshje unike, të krijuara me imagjinatë dhe një prekje personale.

Me ndihmën e ngjyrave për tekstile dhe shablloneve të përgatitura posaçërisht, pjesëmarrësit krijuan dizajnet e tyre, të frymëzuara nga disa prej llojeve më të rrezikuara të kafshëve në vendin tonë dhe në Ballkan – rrëqebulli ballkanik, shkaba e zezë, pelikani kaçurrel, vidra e lumit, ariu i murrmë dhe dhia e egër ballkanike.

Çdo printim ishte më shumë se thjesht një krijim artistik. Ai ishte një kujtesë se kreativiteti mund të jetë një mënyrë e fuqishme për të folur për qëndrueshmërinë dhe mbrojtjen e natyrës, por edhe për t’i kthyer këto vlera në veprim konkret.

Dhe nevoja për ide të tilla është gjithnjë e më e madhe. Në mbarë botën, rreth 92 milionë tonë mbetje tekstili përfundojnë çdo vit në deponi. Një pjesë e madhe e rrobave që hedhim mund të përdoren përsëri dhe të marrin një jetë të dytë – si një veshje e re, me një qëllim të ri ose një histori të re.

“Wear Your Art” tregoi se qëndrueshmëria nuk ka pse të jetë vetëm një temë serioze për diskutim. Ajo mund të jetë kreative, argëtuese dhe personale – diçka që nis me një zgjedhje të thjeshtë dhe mbart gjurmën e secilit prej nesh.

“Pikturo dhe lidhu” – Një kompozim, interpretime të ndryshme artistike

Posted on by Irena Hristov

Çfarë ndodh kur i njëjti kompozim shihet me sy të ndryshëm? – Shfaqen histori të ndryshme, me ngjyra, perspektiva dhe forma të ndryshme të shprehjes artistike.

Mes ngjyrave, formave dhe bisedave, Europe House Bitola krijoi një hapësirë për shoqërim, shprehje të lirë dhe zbulimin e këndvështrimit personal krijues përmes punëtorisë “Pikturo dhe lidhu” (Paint and Connect).

Pjesëmarrësit patën mundësinë të eksploronin mënyra të ndryshme të shprehjes pamore, të eksperimentonin me stile dhe teknika dhe, mbi të gjitha, të shijonin një atmosferë të këndshme dhe të çlirët.

Sfida e veçantë e punëtorisë ishte nisja nga një kompozim i përbashkët i vendosur në hapësirë, të cilin secili pjesëmarrës e solli në telajo në mënyrën e vet. Të frymëzuar nga kubizmi, ekspresionizmi, pop-arti, surrealizmi dhe arti abstrakt, pjesëmarrësit krijuan interpretime të ndryshme të së njëjtës skenë – secila me stilin, perspektivën dhe gjurmën personale.

Stile dhe këndvështrime të ndryshme – një kompozim i përbashkët.

Dhe ndoshta pikërisht ky ishte mesazhi më i bukur i punëtorisë: ndonjëherë nuk është e nevojshme ta ndryshojmë pamjen që kemi përpara. Mjafton vetëm të shohim nga një kënd tjetër.

Subscribe To our newsletter!