Уживај ја Европа во Градскиот парк – Ден на Европа 2026
Категорија: Новости
ОД ГРАДСКИОТ ПАРК ВО СКОПЈЕ ДО ПОВЕЌЕ ГРАДОВИ НИЗ ДРЖАВАТА, ЕУ ГО ОДБЕЛЕЖУВА „ДЕНОТ НА ЕВРОПА 2026“
По повод 9 Мај – Денот на Европа, Делегацијата на Европската Унија и мрежата Europe House оваа година организираат разновидна програма од културни, младински, едукативни и еколошки настани во повеќе градови низ државата.
Прославата започнува на 4 мај во Битола со концертот „Cinema Classics“ на оркестарот FAMES, на кој младите музичари ќе изведуваат филмска музика во рамки на програмата „Креативна Европа“, а програмата продолжува на 7 мај во Охрид со хуманитарна трка што ги обединува младите околу спортот и солидарноста.
Централната прослава на Денот на Европа ќе се одржи на 9 мај во Градскиот парк во Скопје, со почеток во 11:00 часот и ќе трае до 18:00 часот. Во текот на денот, паркот ќе се трансформира во простор со зони за локални вкусови, зелени иницијативи, одржливи идеи и игри на отворено организирани од амбасадите на земјите членки на Европската Унија, по што ќе следува целодневна музичка програма на „Школка“, каде ќе настапат Eureka Dance Company, Дина Јашари, Zvada, Conquering Lion, Dafunk и Double G, како и диџејките Emily Nas и Мартина Пенева.
На 9 и 10 мај ќе се реализираат активности и во Кочани, каде под мотото „Color Kocani“ младинска иницијатива ќе изработи мурал во јавен простор. Дополнително, од 15 до 17 мај, градот ќе биде домаќин и на „Open Air Cinema“, серија филмски проекции што ќе ја доближат филмската уметност до младите во Кочани.
На 12 мај, на езерото Младост во Велес ќе се одржи акцијата „Growing Together“, во рамки на која волонтери, студенти, граѓани и амбасадори ќе засадат 2.500 садници на површина погодена од пожари.
На 14 мај, Funk Shui ќе одржат концерт на отворено во Битола, претворајќи го платото пред Europe House во простор за музика, дружење и фестивалска атмосфера.
На 16 мај ќе се организира прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, која ги поврзува Струга, Охрид и Поградец во симболично патување што ги спојува природата, младите и прекуграничната соработка.
На 19 мај, Europe House Тетово ќе биде домаќин на саемот „Уживај во Европа со книга“, со учество на издавачки куќи, разговори со македонски и албански автори, размена на книги, музичка програма и содржини за најмладите.
На 21 мај, во Штип ќе се одржи „Discover the Possibilities“, младински настан што отвора простор за нови можности, студии, мобилност и иновации.
Програмата ќе заврши на 23 мај во Гевгелија со „Youth Wave 2026“, еднодневен настан што ќе вклучува форум за младински вештини, саем за локално претприемништво, стартап лабораторија и креативна младинска сцена.
Од музика и книги, до еко-акции, филм и младински иницијативи, овогодишната програма го претвора Денот на Европа во прослава што ќе се доживее низ целата држава. Сите настани се отворени за јавноста, а повеќе информации за програмата ќе се објавуваат секојдневно на социјалните мрежи на мрежата Europe House.
ДЕНОТ НА ЕВРОПА ВО ГРАДСКИОТ ПАРК СКОПЈЕ
Под слоганот „Наша Европа“, Денот на Европа 2026 во текот на мај ќе се слави низ целата земја преку активности кои ги поврзува културата, природата, мобилноста и играта. Главниот настан ќе се одржи во Градскиот парк во Скопје.
Затоа, на 9 мај, дојдете и уживајте во Градскиот парк во различните зони на европски начин!
– Музичка зона – сцената на „Школка“ ќе ја збогатат live бендови и DJ сетови кои го носат духот на Европа и урбаните звуци за сите генерации.
– Ги поддржуваме локалните производители на Зоната за локални вкусови. Ќе може да уживате во внимателно подготвени вкусови од локалната занаетчиска гастрономија – Slow Food Водно, но и многу повеќе производители!
– Зона на „Mаалски бувљак“ – со Kреативно студио „Комбо“.
Препознатливиот „Маалски бувљак” доаѓа во Градскиот парк! Циркуларната економија е особено важна за малите бизниси — токму затоа, од населба Железара го носиме бувљакот во Градскиот парк.
– Да живееш одржлив начин на живот е стил! Токму таква зона за одржливост со локални производители, предводени од Yes for Less! Ќе имате можност да ги погледнете зелените иницијативи на едно место и да се приклучите на европскиот, одржлив стил на живот.
– Зона на растенија и растителни изработки – со Цветко.
Љубители на растенија и растителни изработки — ова е вашата зона! Cе фокусираме на домашната, европската и светската култура на заедницата преку љубовта кон растенијата.
– Зона на активности за сите – со #TeamEurope
Забава и активности за сите возрасти! Придружете се на Team Europe и искусете го духот на Европа на интерактивен начин.
– Food Corner – Зона за храна
Искусете различна храна и пијалаци за сечиј вкус = cовршен рецепт за дружење.
КАФЕ СО АМБАСАДОРИ – ДИЈАЛОГ ЗА ИДЕНТИТЕТ, КУЛТУРА И ЕВРОПА
На 28 април 2026 година, во Јуроп хаус Битола, се одржа настанот „Кафе со амбасадори“. Настанот е серија на модерирани дебати што се организираат низ мрежата на Јуроп хаус, со цел да се поттикне отворен и суштински дијалог помеѓу амбасадори од земјите членки на Европската Унија и луѓето.
Во пријатна и отворена атмосфера, дебатата ги обедини претставниците на Австрија и Полска во отворена и интерактивна дискусија на тема „Човекови права, култура, различност и идентитет“. На средбата учествуваа амбасадорот на Австрија, Мартин Памер, и заменик шефицата на мисијата на Република Полска, Ана Каспржак, кои преку свои искуства и перспективи дадоа значаен придонес кон разбирањето на овие клучни општествени прашања и со искреност и отвореност ја приближија сложеноста на овие прашања до публиката.
Во делот посветен на човековите права, беше нагласено дека и Австрија и Полска имаат комплексни историски искуства со различни малцински заедници, но членството во Европската Унија значително придонело кон унапредување на нивната видливост. Австрија беше посочена како пример за институционализиран пристап, со уставно признаени национални малцинства, што овозможува конкретна и секојдневна заштита на нивните права, јазик и културен идентитет. Од друга страна, Полска помина низ процес на повторно препознавање и прифаќање на малцинските идентитети, a европската рамка придонела кон поголема инклузивност.
Дискусијата се осврна и на прашањата за миграцијата и новите облици на различност, додека во сегментот за идентитет, беше истакнато дека историските патишта на двете земји силно влијаеле врз начинот на кој граѓаните го доживуваат својот национален и европски идентитет. Беше потенцирано дека кај младите генерации сè почесто се среќава чувство на двојна припадност, и национална и европска, што не претставува контрадикција, туку предност во современиот свет.
Културата и културната размена беа препознаени како клучни двигатели на европската поврзаност. Двете земји ја искористиле својата богата културна традиција и современа уметничка сцена за да изградат силно меѓународно присуство, при што членството во ЕУ овозможило поголема мобилност, видливост и соработка. Австрија успешно балансира помеѓу својата култура и поддршката на современи и алтернативни културни изрази, додека Полска преку инвестиции во културна дипломатија, филм, литература и дизајн, значително го проширила своето глобално влијание.
Во дискусијата беше отворено и прашањето за одливот на мозоци и културната ерозија. Учесниците посочија дека слободата на движење во ЕУ, иако носи бројни придобивки, има и предизвици, особено за помалите или економски послаби земји. Во однос на европските вредности, беше нагласено дека тие не се ограничуваат само на институции и политики, туку се рефлектираат и во секојдневниот живот, во начинот на донесување одлуки, односот кон другите и функционирањето на општеството во целина.
Настанот беше заокружен со пораки насочени кон европската иднина на нашата земја. Говорниците упатија искрени и охрабрувачки пораки, истакнувајќи дека процесот на европска интеграција носи реални и видливи придобивки за граѓаните, особено во областите на идентитет, различност, култура и мобилност, и дека токму тие промени се најзначајни за секојдневниот живот.
Оваа иницијатива ги спојува различните национални искуства, каде напредокот се темели на соработка, стабилност и размена на знаења. Ваквиот настан создава простор за размена на практични искуства од земјите членки, нивното членство во ЕУ, како и нивната соработка и поддршка кај нас.
ЕУ ГО СЛАВИ ДЕНОТ НА ЕВРОПА 2026
ОД ГРАДСКИ ПАРК СКОПЈЕ ДО ПОВЕЌЕ ГРАДОВИ НИЗ ЗЕМЈАТА, ЕУ ГО СЛАВИ ДЕНОТ НА ЕВРОПА 2026
Под слоганот „Наша Европа“, Денот на Европа 2026 во текот на мај ќе се слави низ целата земја преку активности кои ги поврзува културата, природата, мобилноста и играта. Главниот настан ќе се одржи во Градскиот парк во Скопје, а програмата ќе продолжува со прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, саем на книга во Тетово, еко акција во Велес, како и низа други заеднички настани во повеќе градови низ земјата. Во текот на мај, Европа ќе се ужива во повеќе градови, од Скопје, Битола и Охрид, до Кочани, Штип, Тетово, Велес и Гевгелија.
Централното одбележување на 9 мај ќе се одржи под концептот „Уживај ја Европа во Градскиот парк“, со целодневна програма од 11 до 18 часот во Градскиот парк во Скопје. Настанот ќе биде организиран низ повеќе тематски зони: зона на локални вкусови со “Slow Food Vodno”, зона на цвеќиња и зелени идеи со “Цветко”, зона на маалски бувљак со “Комбо”, зона на одржлива економија со “Yes for Less”, зона на европски игри со “Team Europe”, како и зона на храна. Музичката програма на „Школка“ ќе ја одбележат настапи на Дина Јашари, Звада, Конкеринг Лајон, Емили Нас и Мартина Пенева, како дел од поширока целодневна програма со уште многу музички и сценски изненадувања.
Меѓу носечките настани во програмата е и акцијата „Растеме заедно“ на 12 мај кај езерото Младост во Велес, каде волонтери, студенти, граѓани и амбасадори ќе засадат 2.500 садници во подрачје погодено од пожари. На 14 мај во Битола, платото пред Јуроп хаус ќе биде сцена за концерт на Фанк Шуи, како дел од програмата „Уживај ја Европа со музика“. На 16 мај ќе се организира прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, со рута низ Струга, Охрид и Поградец, посветена на одржлива мобилност и соработка меѓу млади од Северна Македонија и Албанија. На 19 мај во Јуроп хаус Тетово ќе се одржи саемот „Уживај ја Европа со книга“, со учество на издавачки куќи, панел-дискусии со македонски и албански автори, размена на книги, музика во живо и детска програма. На 21 мај во Штип следува „Откриј ги можностите“, младински настан што обединува саем за студирање и мобилност, разговори за можности за младите и музички концерт.
Преку мотото „Уживај ја Европа во својот град“, идејата на организаторите, Делегацијата на Европската Унија и Јуроп хаус, е Денот на Европа годинава преку настани во повеќе градови да ги вклучи граѓаните во програмата, токму таму каде што живеат и создаваат. Сите настани годинава ќе бидат отворени за јавноста, а повеќе информации за програмата и дневните најави ќе бидат објавувани на каналите на Јуроп хаус.
„Носи ја промената“ преку дискусија за родово базирано насилство ги обедини експертите и меѓународните партнери во Велес
Како дел од низата настани „Носи ја промената“ (Wear the Change) започната на Меѓународниот ден на жената, караванот инициран од Делегацијата на Европската Унија
Како дел од низата настани „Носи ја промената“ (Wear the Change) започната на Меѓународниот ден на жената, караванот инициран од Делегацијата на Европската Унија, „Тимот Европа“ (анг. Team Europe – амбасадите на земјите членки на ЕУ) и мрежата на Јуроп хаус ја донесе дебатата на 21 април (вторник) во Јуроп хаус Велес. Настанот што се одржа претставуваше панел-дискусија на тема „Скршениот штит: Родово базирано насилство и институционална заштита“.
Дебатата ги обедини меѓународните партнери, граѓанските организации и локалните експерти, кои го разгледаа клучниот општествен предизвик: јазот помеѓу законите на хартија и нивната (не)примена во пракса. Неодамнешните случаи на фемицид ја потврдија суровата реалност за постоењето на сериозни системски пропусти – институциите не преземаат одговорност и не успеваат да ги заштитат жртвите, дури и по повеќекратни пријави против насилниците.
Во панелот, модериран од Андреа Угриноска (Тииит! Инк. – Скопје), учествуваа Ана Аврамовска Нушкова од Националната мрежа „Глас против насилство“, Ангелина Димовска Стојанова од Организацијата на жени – Велес, како и амбасадорите на Шпанија и Франција, Н.Е. Рафаел Соријано Ортиз и Н.Е. Кристоф Ле Риголер. Тие се осврнаа на генералната состојба во државата и специфичните локални предизвици, јазот помеѓу законите на хартија и нивната примена, како и алармантните стапки на фемицид во Северна Македонија.
За да се најдат соодветни решенија, дискусијата ги опфати и позитивните примери од Европа каде е воспоставена успешна пракса во постапувањето по ваквите проблеми. Во таа насока, се разговараше за важноста на високата општествена свест и системските решенија кои се дискутираат и применуваат во Шпанија, како што е воведувањето на дополнителни слоеви на контрола преку систем со алки за следење на сторителите на насилство со изречена мерка за забрана за приближување. Дополнително, низ призмата на француското искуство и неодамнешниот случај со Жизел Пелико кој ја потресе јавноста, се потенцираше колку ваквите случаи се трауматични за жртвите и како големите судски предмети можат да иницираат суштински промени и поефективни законски решенија во справувањето со родово базираното насилство.
Панел-дискусијата заврши со силна порака дека се неопходни итни краткорочни и долгорочни интервенции за да се затвори празнината помеѓу пријавувањето на случајот и реалната заштита на жртвата на терен. Притоа, јасно беше посочено дека одговорноста за справување со овој проблем ја имаат сите граѓани, а превенцијата започнува од најрана возраст – преку едукацијата во рамките на семејството и образовниот систем.
За крај, беше нагласено дека овој настан е само почеток од низата настани посветени на родовата еднаквост, кои преку овој национален караван се предвидени да се одржат низ целата држава.
Food Corner Europe Day 2026
КРИТЕРИУМИ ЗА ЕВАЛУАЦИЈА И СЕЛЕКЦИЈА НА ВЕНДОРИ ЗА ХРАНА
Селекцијата на вендори ќе се спроведува врз основа на долунаведените критериуми, поделени во две фази: Административна и техничка усогласеност (елиминаторна) и Квалитативна евалуација (бодување).
АДМИНИСТРАТИВНА И ТЕХНИЧКА УСОГЛАСЕНОСТ
Сите кандидати мора да ги исполнуваат следните услови за да бидат квалитативно разгледувани и бодувани:
Правен статус: Регистрирано правно лице или занаетчија со соодветна шифра на дејност.
Фискална одговорност: Поседување мобилен фискален апарат.
Безбедност на храна: Писмена изјава за почитување на хигиенско-техничките нормативи (HACCP) за работа на отворен простор.
Опременост: Поседување мобилна единица за служење на храна (food truck, штанд или приколка).
КВАЛИТАТИВНО БОДУВАЊЕ (Максимум 100 поени)
Критериуми
1. Концепт и мени / 25 ПОЕНИ
Креативност на понудата, разновидност на оброците и прилагоденост на менито за масовен настан (брзина на сервис).
2. Визуелен идентитет / 25 ПОЕНИ
Естетски изглед на штандот/возилото и визуелна прикладност кон атмосверата во Градскиот парк.
3. Еколошка одржливост / 25 ПОЕНИ
Употреба на биоразградлив прибор, амбалажа без пластика и план за управување со сопствениот отпад.
4. Искуство / 25 ПОЕНИ
Претходно учество на настани од различен карактер.
*Предност при еднаков број поени: Во случај на еднаков број освоени поени, предност ќе имаат операторите кои користат локални состојки и нудат автентична кујна што ја промовира културната разновидност.
КРАЕН РОК ЗА ПРИЈАВУВАЊЕ 27/04/2026
Преземи формулар
Лице за контакт:
Александар Старделов
077 514 968
aleksandar.stardelov@euhouse.mk
Светски ден на здравјето
По повод Светскиот ден на здравјето, Јуроп хаус Скопје организираше панел-дискусија која ги обедини научните, институционалните и медиумските перспективи за да го адресира клучниот предизвик на денешницата – падот на довербата во имунизацијата. Настанот беше фокусиран на сузбивање на дезинформациите и претворање на статистичките податоци во реална слика за колективниот имунитет, ставајќи го акцентот врз здравјето на најмладите. Преку директен дијалог, се отвора простор за дефинирање на реалните ризици од намалениот опфат со вакцинација и потребата од стабилен здравствен систем кој се заснова на факти.
Во соработка со младите лекари и искусните здравствени работници, целта е да се понудат конкретни насоки за подобра комуникација со родителите и зајакнување на улогата на медицинските лица како дигитални амбасадори на науката. Настанот го поттикна процесот на носење информирани одлуки кај граѓаните преку достапни и проверени информации, што е основен предуслов за долгорочна заштита на јавното здравје. На овој начин, преку спојување на теоријата и теренската пракса, се гради нов модел на доверба кој е неопходен за безбедна иднина на новите генерации.
Поезија над јазичните бариери: Јуроп хаус го одбележа Светскиот ден на поезијата
По повод Светскиот ден на поезијата, Јуроп хаус реализираше настани кои обединија поети, уметници и публика, кои заедно го одбележаа овој ден преку јазикот и дијалогот.
Главните настани се одржаа во Јуроп хаус Скопје и Јуроп хаус Тетово, со фокус на поврзување на поети кои творат на македонски и албански јазик. Овие настани создадоа простор каде поезијата се доживува како заеднички јазик, надвор од разликите и бариерите.
Во Скопје, настанот „Меѓу два стиха – Ndërmjet dy vargjeve” беше замислен како поетски дијалог меѓу јазиците. Секоја песна најпрво се читаше во оригинална верзија, а потоа се пренесуваше преку препев на друг јазик, овозможувајќи публиката да го почувствува значењето на стиховите и на двата јазици. Свои поезии читаа Марија Велинова, Лира Бојку, Ивана Јовановска, Валдета Дулахи, Стефан Спасовски и Калприна Садики, додека модератори на настанот беа Арлинда Бафтиу и Андреј Медик Лазаревски. Ваквиот формат овозможи директна интеракција со публиката и создаде уникатно искуство изградено преку поезијата.
Во Тетово, настанот „Кога зборовите стануваат слики – Kur fjalët bëhen imazhe” донесе интеркултурен креативен експеримент кој ја поврза поезијата со визуелната уметност. Под модераторство на Ера Ѓакова, поети читаа на својот мајчин јазик, додека присутните паралелно го преточуваа слушнатото во цртежи. Овој интуитивен процес ги поттикна учесниците да реагираат не само на значењето, туку и на емоцијата на секоја поезија. На тој начин се создаде дијалог во кој јазичните бариери се надминуваат, а поезијата се доживува и преку збор и преку слика.
Одбележувањето на Светскиот ден на поезијата се реализираше и во Струга, град со силен поетски идентитет. Како град на поезијата, Струга има посебно место во културниот пејзаж во земјата. Јуроп хаус традиционално поддржува активности од ваков карактер во соработка со Струшки вечери на поезијата. И оваа година, активностите се насочени кон негување на поетскиот израз и поддршка на новите гласови, при што Јуроп хаус ќе ја поддржи и Енхалон наградата во рамки на фестивалот.
Преку овие активности, Јуроп хаус ја зацврстува својата посветеност кон дијалогот, културната размена и уметничкото изразување. Со обединување на различни јазици и заедници, овогодинешното одбележување на Светскиот ден на поезијата создаде момент на поврзување, каде поезијата се покажа како заедничка точка на разбирање.
