Категорија: Новости

Преку велосипедизам кој поврза три града и две држави, детска смеа и музика, мали бизниси, креативни работилници, улични изведувачи и акробати, Струга овој викенд беше домаќин на завршната активност од програмата за Денот на Европа 2026. Настанот ја заокружи серијата настани што во текот на мај и почетокот на јуни се одржаа во повеќе градови низ земјата, под мотото „Наша Европа.” и Посилни заедно“, со порака до граѓаните да ја почувствуваат Европа во својот град.

Преку прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро велосипедисти, институции, партнери и гости ја поминаа рутата Струга, Поградец, Охрид, Струга, носејќи порака за одржлива мобилност, активен животен стил, прекугранична соработка и отворени јавни простори што им припаѓаат на граѓаните.

Настанот беше организиран од Јуроп хаус и Делегацијата на Европската У

нија во Северна Македонија, во соработка со Јуроп хаус и Делегацијата на Европската Унија во Албанија, заедно со Општина Струга, Општина Поградец и Општина Охрид.

Во текот на денот, паралелно со велосипедската тура, Паркот на поезијата во Струга стана едно од најживите места во градот. Во велосипедската тура учествуваа и претставници на амбасадите на земјите членки на Европската Унија, предводени од Бен Нупнау, заменик-шеф на Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, словенечкиот амбасадор Грегор Прескер и неговиот тим од Амбасадата на Словенија, Матијас Хуменбергер, заменик амбасадор на Австрија, како и претставници од Амбасадата на Словачка и Делегацијата на Европската Унија. За време на активностите во паркот, граѓаните имаа можност да уживаат во базарот на мали бизниси, детската програма, креативните работилници, друштвените игри, музика и ди-џеј сет, улични изведувачи и акробати. Програмата беше создадена како отворена покана за сите генерации, за семејства, деца

, млади, локални креативци и посетители кои сакаа да поминат ден во духот на дружење, радост и европски вредности.

Заменик-шефот на Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, Бен Нупнау, истакна: „Оваа велосипедска тура го носи духот на Европа: отворена, инклузивна и секогаш во движење напред. Таа нè потсетува дека сме дел од истото патување и дека кога се движиме и педалираме заедно, можеме да постигнеме извонредни работи. Со изборот на две тркала наместо четири, покажуваме дека малите, одржливи избори можат да донесат големи промени за нашето здравје, нашата планета и нашите заедници. Од Струга, преку Поградец и Охрид, па назад до Струга, ова не е само тура околу езеро, туку круг на пријателство, соработка и заедничка посветеност на „Наша Европа“, во која сме „Посилни заедно““

Во реализацијата на програмата во Струга значајна улога имаше Општина Струга, со силна поддршка во создавањето на ова заедничко случување за градот. Во активностите беа вклучени и партнерите Здружение АКВА, “Youth for Struga”, ИНКА, ПХВ на Црвен крст Струга и Дуќан, а за музичката атмосфера се погрижи “Rootboy Selector”.

Градоначалникот на Општина Струга, Менди Ќура, истакна дека Струга е жив пример за европските вредности во секојдневниот живот. „Струга е жив доказ дека овие вредности не се само теорија. Струга е град во кој различните култури, јазици и традиции не нè разделуваат, туку нè прават посилни. Град во кој соживотот е начин на живот, а не само слоган. Стружани ја сакаат Европа, затоа што Европа сме самите ние, во начинот на кој се почитуваме едни со други, во начинот на кој соработуваме и ја градиме иднината за нашите деца“, изјави градоначалникот Ќура.

Како дел од прославата беше отворена и изложбата „Еуро Вело: Најдобрите европски рути за велосипедски патувања“, посветена на европската мрежа на велосипедски рути и промоцијата на одржлива мобилност и активен туризам. Изложените фотографии се дело на фотографот и велосипедист Симон Тред и се преземени од проектот https://www.cyclingthread.com/CyclingThread платформа посветена на велосипедски патувања и рути низ Европа и светот.

Со завршниот настан во Струга, Јуроп хаус ја заокружи програмата за Денот на Европа 2026, која низ мај и почетокот на јуни донесе активности во повеќе градови. Дел од програмата беа и #TeamEurope, или поточно амбасадите на земјите членки на Европската Унија во Северна Македонија.

Во Скопје, Градскиот парк беше претворен во вистински европски простор преку настанот „Уживај ја Европа во градскиот парк“, со еко-бизниси, саем на цвеќе, “slow food”, маалски бувљак, “food corner”, игри на отворено од земјите членки на ЕУ и целодневна музичка програма. Во Велес, преку активноста „Растеме заедно“, волонтери, студенти, граѓани и амбасадори заедно садеа дрвја во опожареното подрачје околу езерото Младост. Во Битола, платото пред Јуроп хаус беше исполнето со музика преку концертот на отворено на Фанк Шуи, како дел од програмата „Уживај ја Европа со музика“.

Европската приказна продолжи и во Тетово, каде што настанот „Уживај ја Европа со книга“ донесе саем на книгата, панел-дискусии, размена на книги, музика во живо и детска програма. Во Штип, младинскиот настан „Откриј ги можностите“ понуди саем за студирање, мобилност и музичка програма, со фокус на младите и нивните идни можности.

Сите овие активности беа дел од заедничката програма на Јуроп хаус, предводена од Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, со поддршка на #TeamEurope. Преку култура, спорт, екологија, книги, музика, младинско учество и локални иницијативи, Денот на Европа 2026 беше одбележан како месец на отворени настани, локална соработка и заеднички европски вредности.

Од Скопје, Велес, Битола, Тетово, Штип, Охрид, Кочани и Гевгелија, па сè до завршниот настан во Струга, пораката беше иста: Европа не се слави само на еден ден. Таа се гради секојдневно, преку луѓето, градовите, идеите и заедничките активности што нè прават посилни заедно.

Со информации за студии низ Европската Унија, Еразмус+ програми, мобилност и иницијативи, како и дебата за перспективите на младите во Европа, вчера во Штип беше одбележан Денот на Европа 2026. Настанот „Европа е за можностите“ се одржа во амфитеатарот на отворено при Младинскиот културен центар „Дом на млади“, создавајќи простор во кој младите можеа директно да ги истражат можностите што им ги нуди Европа.

Програмата започна со Саем за можности на ЕУ: Студии, мобилност и размена во Европа, каде младите имаа можност да се информираат за студирање, стипендии, програми за размена, Еразмус+ мобилност и различни европски иницијативи. На саемот учествуваа амбасади на земјите членки на ЕУ, Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип, Еразмус+, факултети при Универзитетот, програмата „Креативна Европа“, како и граѓански организации кои работат со млади и студенти.

Преку директни разговори со претставниците на институциите и организациите, посетителите добија информации за можностите за образование и мобилност во Европа, како и за програмите преку кои младите можат да стекнат нови искуства, знаења и контакти.

Во рамки на настанот се одржа и панел-дискусијата „Можности без граници: Млади, Еразмус+ и ЕУ“, која отвори разговор за младинскиот дијалог и улогата на младите во Европа. На панел-дискусијата учествуваа м-р Ана Михајлов, директорка на Националната агенција за европски образовни програми и мобилност; Морено Ѕела, заменик-шеф на мисијата во Амбасадата на Италија во Северна Македонија; проф. д-р Даниела Коцева; како и студентите Костадин Хубрев и Антонела Митева. Учесниците разговараа за студирањето во странство, програмите за мобилност преку Еразмус+, поддршката што Европската Унија им ја нуди на младите луѓе во Северна Македонија.

Посебно внимание беше посветено на искуствата на младите кои учествувале во програми за мобилност, придобивките од ваквите програми и предизвиците со кои се соочуваат. Дискусијата ја истакна важноста младите да имаат пристап до информации, можности и простор во кој нивниот глас ќе биде слушнат.

На настанот настапија и студенти од Музичката академија при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип.

Книгите вчера го исполнија Јуроп хаус Тетово со приказни, детска љубопитност и разговори за книгата како нешто што ги поврзува луѓето. Под слоганот „Уживај ја Европа со книга“, Денот на Европа во Тетово беше одбележан со целодневен саем на книги, детска работилница, панел-дискусија со автори и културни работници и музичка програма, доближувајќи ја литературата до различни генерации и истакнувајќи ја нејзината улога во градењето разбирање, инклузија и заедница. Посетителите имаа можност да се запознаат со изданија од осум издавачки куќи, да учествуваат во активности за деца и да проследат разговори посветени на читачката култура кај младите.

Во рамки на програмата се одржа детска работилница за читање на македонски и албански јазик, реализирана во соработка со Мама (Ми) Чита и Саранда Мехмеди. Работилницата ја претвори книгата во игра, разговор и заедничко откривање, со цел најмладите да ја почувствуваат литературата како близок и жив дел од нивното секојдневие.

Централен дел од настанот беше панел-дискусијата на која учествуваа Саранда Мехмеди, Ксенија Николова, Вјолца Бериша и Коста Петров, со модераторство на Флора Шабани. Учесниците разговараа за важноста на читачката култура кај младите, литературата како мост за меѓукултурно разбирање, улогата на повеќејазичното раскажување во градењето заедница и потребата младата публика да има поголем пристап до книги и литературни простори.

На настанот присуствуваше и Н.Е. г. Јарослав Лудва, амбасадор на Чешката Република во Северна Македонија, со што беше дадена поддршка на пораката дека Денот на Европа може да се слави преку култура, образование, јазици и заеднички искуства.

Саранда Мехмеди истакна дека пишувањето започнува со процесот на разбирање на себеси. „Важно е да знаеш што сакаш да напишеш. Литературата секогаш се врти околу смислата, исто како што човекот се врти околу сопствениот живот. За еден писател, тоа патување е како бисер во морето, невидливо, но преку него може да се роди чисто и добро дело. Кога ќе се разбереш себеси, многу полесно е да пишуваш“, рече Мехмеди.

Вјолца Бериша се осврна на читачките навики кај децата и младите, нагласувајќи дека кризата со читањето не е поврзана само со технологијата, туку и со начинот на кој книгите им се препорачуваат на децата. „Живееме во време кога книгата е во криза, но таа криза не е создадена само од брзиот развој на технологијата. Многу е важно какви препораки добиваат децата. Училишните и родителските препораки треба да бидат поблиски до нивните интереси и желби“, истакна Бериша.

Ксенија Николова посочи дека младите читаат поинаку, но тоа не значи дека не читаат. „Технологијата го менува начинот на кој ги примаме информациите и начинот на кој читаме. Не би се согласила дека младите не читаат многу. Попрво би рекла дека читаат поинаку. Најважно е книгата да стигне до читателот, без разлика преку кој канал. Некој најдобро чита, некој најдобро слуша, сите сме различни“, рече Николова.

Коста Петров зборуваше за пишувањето како личен процес и можност човек да се врати кон сопствените искуства. „Моите книги се базирани на она што ми се случува во животот. Кога пишуваш, имаш можност детално да се вратиш во минатото и да видиш каква личност си бил, што си научил и да сфатиш една важна работа: секој хаос има рок на траење. Проблемот што денес изгледа како крај на светот, со тек на време можеби нема ни да го паметиш“, истакна Петров.

Во книжниот дел од програмата учествуваа издавачките куќи Нобел, Албас, Или-Или, Сакам Книги, Резна, Полица, Бед Уолф и Сифт. Нивното учество го претвори Јуроп хаус Тетово во простор за љубителите на литературата, учениците, студентите, семејствата, младите читатели и пошироката локална заедница.

Настанот заврши со диџеј-сет, кој ја заокружи програмата во духот на Денот на Европа и пораката дека културата останува еден од најсилните начини преку кои се градат врски меѓу луѓето.

Настанот е дел од серијата активности што Делегацијата на Европската Унија и Јуроп хаус ги организираат во рамки на месецот на Европа, под заедничкото мото „Наша Европа“. Преку книгата, читањето и разговорот, „Уживај ја Европа со книга“ уште еднаш покажа дека европските вредности најсилно се чувствуваат кога се споделуваат преку знаење, култура, јазици и заедништво.

Повеќе од 3.000 нови садници беа засадени во опожареното подрачје кај езерото „Младост“ во Велес, како силна порака дека Денот на Европа се одбележува и преку конкретна грижа за природата, заедницата и иднината. Во заедничката акција „Наша Европа, растеме заедно“ учествуваа ученици, студенти и волонтери, заедно со дипломати од Европската Унија, Општина Велес, невладини организации, партнери и членови на локалната заедница.

Акцијата се одржа вчера, во рамки на одбележувањето на Денот на Европа, со цел обновување на уништениот шумски појас кај езерото „Младост“. Преку заедничко садење, учесниците дадоа директен придонес кон обнова на просторот и испратија порака за солидарност, одговорност и заедничка грижа за животната средина.

Ангажманот на младите луѓе во оваа иницијатива беше од особено значење, бидејќи ја покажа нивната подготвеност активно да се вклучат во заштитата на природата и во создавањето позелена иднина. Акцијата ја поттикна соработката меѓу институциите, младите, граѓанските организации и локалната заедница, претворајќи го одбележувањето на Денот на Европа во видлива и корисна активност на терен.

Акцијата беше спроведена со стручна поддршка на терен од ЈП Национални шуми, подружница Велес, при што учесниците добија насоки за правилно садење, видовите садници и значењето на пошумувањето за обновување и заштита на локалниот екосистем.

Настанот го отвори Мартин Шродер, заменик-шеф на политичкиот сектор на Делегацијата на Европската Унија, во присуство на Вилма Дамбраускиене, амбасадорка на Литванија, словачката амбасадорка Ивета Хрикова, претставници од Амбасадата на Грција и градоначалникот на Општина Велес, Марко Колев.

Акцијата беше дел од пошироката програма за одбележување на Денот на Европа, преку која Делегацијата на Европската Унија, земјите членки на ЕУ и мрежата на Јуроп хаус го носат духот на „Наша Европа“ во повеќе градови низ земјата.

Со оваа иницијатива, Велес испрати порака дека грижата за природата почнува со заедничко делување. Засадените садници се трага што ќе остане за следните генерации и претставуваат трајно вложување во почиста животна средина, посилна локална заедница и позелена иднина.

По повод 9 Мај – Денот на Европа, Делегацијата на Европската Унија и мрежата Europe House оваа година организираат разновидна програма од културни, младински, едукативни и еколошки настани во повеќе градови низ државата.

Прославата започнува на 4 мај во Битола со концертот „Cinema Classics“ на оркестарот FAMES, на кој младите музичари ќе изведуваат филмска музика во рамки на програмата „Креативна Европа“, а програмата продолжува на 7 мај во Охрид со хуманитарна трка што ги обединува младите околу спортот и солидарноста.

Централната прослава на Денот на Европа ќе се одржи на 9 мај во Градскиот парк во Скопје, со почеток во 11:00 часот и ќе трае до 18:00 часот. Во текот на денот, паркот ќе се трансформира во простор со зони за локални вкусови, зелени иницијативи, одржливи идеи и игри на отворено организирани од амбасадите на земјите членки на Европската Унија, по што ќе следува целодневна музичка програма на „Школка“, каде ќе настапат Eureka Dance Company, Дина Јашари, Zvada, Conquering Lion, Dafunk и Double G, како и диџејките Emily Nas и Мартина Пенева.

На 9 и 10 мај ќе се реализираат активности и во Кочани, каде под мотото „Color Kocani“ младинска иницијатива ќе изработи мурал во јавен простор. Дополнително, од 15 до 17 мај, градот ќе биде домаќин и на „Open Air Cinema“, серија филмски проекции што ќе ја доближат филмската уметност до младите во Кочани.

На 12 мај, на езерото Младост во Велес ќе се одржи акцијата „Growing Together“, во рамки на која волонтери, студенти, граѓани и амбасадори ќе засадат 2.500 садници на површина погодена од пожари.

На 14 мај, Funk Shui ќе одржат концерт на отворено во Битола, претворајќи го платото пред Europe House во простор за музика, дружење и фестивалска атмосфера.

На 16 мај ќе се организира прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, која ги поврзува Струга, Охрид и Поградец во симболично патување што ги спојува природата, младите и прекуграничната соработка.

На 19 мај, Europe House Тетово ќе биде домаќин на саемот „Уживај во Европа со книга“, со учество на издавачки куќи, разговори со македонски и албански автори, размена на книги, музичка програма и содржини за најмладите.

На 21 мај, во Штип ќе се одржи „Discover the Possibilities“, младински настан што отвора простор за нови можности, студии, мобилност и иновации.

Програмата ќе заврши на 23 мај во Гевгелија со „Youth Wave 2026“, еднодневен настан што ќе вклучува форум за младински вештини, саем за локално претприемништво, стартап лабораторија и креативна младинска сцена.

Од музика и книги, до еко-акции, филм и младински иницијативи, овогодишната програма го претвора Денот на Европа во прослава што ќе се доживее низ целата држава. Сите настани се отворени за јавноста, а повеќе информации за програмата ќе се објавуваат секојдневно на социјалните мрежи на мрежата Europe House.

На 28 април 2026 година, во Јуроп хаус Битола, се одржа настанот „Кафе со амбасадори“. Настанот е серија на модерирани дебати што се организираат низ мрежата на Јуроп хаус, со цел да се поттикне отворен и суштински дијалог помеѓу амбасадори од земјите членки на Европската Унија и луѓето.

Во пријатна и отворена атмосфера, дебатата ги обедини претставниците на Австрија и Полска во отворена и интерактивна дискусија на тема „Човекови права, култура, различност и идентитет“. На средбата учествуваа амбасадорот на Австрија, Мартин Памер, и заменик шефицата на мисијата на Република Полска, Ана Каспржак, кои преку свои искуства и перспективи дадоа значаен придонес кон разбирањето на овие клучни општествени прашања и со искреност и отвореност ја приближија сложеноста на овие прашања до публиката.

Во делот посветен на човековите права, беше нагласено дека и Австрија и Полска имаат комплексни историски искуства со различни малцински заедници, но членството во Европската Унија значително придонело кон унапредување на нивната видливост. Австрија беше посочена како пример за институционализиран пристап, со уставно признаени национални малцинства, што овозможува конкретна и секојдневна заштита на нивните права, јазик и културен идентитет. Од друга страна, Полска помина низ процес на повторно препознавање и прифаќање на малцинските идентитети, a европската рамка придонела кон поголема инклузивност.

Дискусијата се осврна и на прашањата за миграцијата и новите облици на различност, додека во сегментот за идентитет, беше истакнато дека историските патишта на двете земји силно влијаеле врз начинот на кој граѓаните го доживуваат својот национален и европски идентитет. Беше потенцирано дека кај младите генерации сè почесто се среќава чувство на двојна припадност, и национална и европска, што не претставува контрадикција, туку предност во современиот свет.

ОД ГРАДСКИ ПАРК СКОПЈЕ ДО ПОВЕЌЕ ГРАДОВИ НИЗ ЗЕМЈАТА, ЕУ ГО СЛАВИ ДЕНОТ НА ЕВРОПА 2026

Под слоганот „Наша Европа“, Денот на Европа 2026 во текот на мај ќе се слави низ целата земја преку активности кои ги поврзува културата, природата, мобилноста и играта. Главниот настан ќе се одржи во Градскиот парк во Скопје, а програмата ќе продолжува со прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, саем на книга во Тетово, еко акција во Велес, како и низа други заеднички настани во повеќе градови низ земјата. Во текот на мај, Европа ќе се ужива во повеќе градови, од Скопје, Битола и Охрид, до Кочани, Штип, Тетово, Велес и Гевгелија.

Централното одбележување на 9 мај ќе се одржи под концептот „Уживај ја Европа во Градскиот парк“, со целодневна програма од 11 до 18 часот во Градскиот парк во Скопје. Настанот ќе биде организиран низ повеќе тематски зони: зона на локални вкусови со “Slow Food Vodno”, зона на цвеќиња и зелени идеи со “Цветко”, зона на маалски бувљак со “Комбо”, зона на одржлива економија со “Yes for Less”, зона на европски игри со “Team Europe”, како и зона на храна. Музичката програма на „Школка“ ќе ја одбележат настапи на Дина Јашари, Звада, Конкеринг Лајон, Емили Нас и Мартина Пенева, како дел од поширока целодневна програма со уште многу музички и сценски изненадувања.

Меѓу носечките настани во програмата е и акцијата „Растеме заедно“ на 12 мај кај езерото Младост во Велес, каде волонтери, студенти, граѓани и амбасадори ќе засадат 2.500 садници во подрачје погодено од пожари. На 14 мај во Битола, платото пред Јуроп хаус ќе биде сцена за концерт на Фанк Шуи, како дел од програмата „Уживај ја Европа со музика“. На 16 мај ќе се организира прекугранична велосипедска тура околу Охридското Езеро, со рута низ Струга, Охрид и Поградец, посветена на одржлива мобилност и соработка меѓу млади од Северна Македонија и Албанија. На 19 мај во Јуроп хаус Тетово ќе се одржи саемот „Уживај ја Европа со книга“, со учество на издавачки куќи, панел-дискусии со македонски и албански автори, размена на книги, музика во живо и детска програма. На 21 мај во Штип следува „Откриј ги можностите“, младински настан што обединува саем за студирање и мобилност, разговори за можности за младите и музички концерт.

Преку мотото „Уживај ја Европа во својот град“, идејата на организаторите, Делегацијата на Европската Унија и Јуроп хаус, е Денот на Европа годинава преку настани во повеќе градови да ги вклучи граѓаните во програмата, токму таму каде што живеат и создаваат. Сите настани годинава ќе бидат отворени за јавноста, а повеќе информации за програмата и дневните најави ќе бидат објавувани на каналите на Јуроп хаус.