На Европскиот ден на јазиците, во Europe House Скопје, вчера беше доделена наградата „Вавилон – Нова генерација“ за најдобар студентски превод за 2026 година, во организација на Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, во партнерство со Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје.

Свеченоста ги обедини младите преведувачи од новата генерација со истакнати претставници на книжевниот и академскиот свет, означувајќи го финалето на годинашниот конкурс, посветен на промовирањето на книжевниот превод и јазичната разновидност.

Дами и господа, најдобар млад преведувач за 2026 е…

Добитничка на првата награда е Ивана Јаковова, за преводот на расказот “Night in Tunisia“ („Ноќ во Тунис”) од Нил Џордан, од англиски на македонски јазик. Жирито, составено од етаблирани преведувачи, универзитетски професори и писатели, го оцени нејзиниот превод како особено успешен во поглед на јазичната прецизност и креативноста, со доследно зачувување на авторскиот израз и стил.

Наградата ѝ ја врачи амбасадорот на Европската Унија, Михалис Рокас, а опфаќа реализација на студиски престој за нејзино професионално усовршување во областа на преведувањето, како и објавување на победничкиот превод во Годишниот зборник на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Ова признание претставува значаен чекор во нејзиниот преведувачки развој, но и можност и понатаму да ја истражува сложеноста на јазиците.

Покрај главната награда, жирито додели и две почесни признанија. Првото почесно признание ѝ припадна на Марија Нестороска за преводот на расказот „Lo scialle andaluso“ („Човекот со очила“) од Елза Моранте, од италијански на македонски јазик. Признанието ѝ го врачи проф. д-р Владимир Мартиновски, декан на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“.

Второто почесно признание го поделија Мартин Георгиев и Теодор Тасевски, за нивните преводи на расказот „Night in Tunisia“ („Ноќ во Тунис”) од Нил Џордан, од англиски на македонски јазик.

Студентска резиденција за книжевен превод во Струга

Како дел од конкурсот „Вавилон – Нова генерација“, и годинава се одржа студентска резиденција за книжевен превод, посветена на унапредување на преведувачките вештини, предводена од искусни ментори. Од 23 до 25 април, во Струга, учесниците работеа со Сања Михајловиќ Костадиновска, Ели Пујовска и Душко Крстевски, кои преку внимателно осмислена програма од работилници и менторски сесии им помогнаа да ги усовршат различните аспекти на преведувачкиот занает.

Резиденцијата им понуди на студентите можност за практична и професионална надградба надвор од универзитетските предавални, поттикнувајќи ги да истражуваат нови зборовни кованици, раскажувачки стилови и културни контексти. Покрај стекнувањето нови знаења и искуства, средбите создадоа простор и за нови пријателства и можности за идна соработка.

По завршувањето на резиденцијата, кандидатите добија задача да преведат расказ од еден од 24-те официјални јазици на Европската Унија, во рамки на својата јазична комбинација, кој сè уште не бил преведен на локалните јазици. Со своите завршени преводи, анонимно конкурираа за наградата за најдобар студентски превод.

Вавилон: Различни јазици, заеднички простор за книжевноста

Конкурсот и студентската резиденција „Вавилон – Нова генерација“ се засноваат на идејата за соработка, меѓукултурно поврзување и книжевна размена. Инспирирани од митот за Вавилонската кула, во кој јазичната разновидност се појавува истовремено како благослов и како пречка за разбирање, тие ја истакнуваат улогата на преведувањето како мост меѓу јазиците и културите.

Преку конкурсот, студентите имаат можност да преведуваат досега непреведени книжевни дела, и истовремено да придонесат кон зачувувањето и збогатувањето на јазичното наследство. На тој начин, „Вавилон“ ги поддржува младите преведувачи, го поттикнува квалитетот на книжевниот превод и отвора простор европската книжевност да допре до поширок круг читатели.

Новиот циклус на конкурсот „Вавилон – Нова генерација“ ќе биде отворен за пријавување во текот на раната пролет 2027 година, со што ќе продолжи поддршката за младите преведувачи и нивниот придонес кон поврзувањето на јазиците и културите.